Çerez” nedir? İstenmeyen çerezlerden nasıl kurtulabiliriz? « Kululuyuz Biz
SON DAKİKA

HERKES YEDİĞİNDEN İKRAM EDER

KÖŞE YAZISI, KULU, SİYASET

Çerez” nedir? İstenmeyen çerezlerden nasıl kurtulabiliriz?

Bu haber 22 Mart 2019 - 1:05 'de eklendi

İnternet kullanımının ve reklamların  kişiselleştirilmesinde büyük öneme sahip olan çerezler, son yıllarda birçok  firmanın reklam politikalarına yön veriyor. Peki çerez nedir, istenmeyen çerezlerden nasıl kurtulabiliriz?

Televizyon ya da gazete reklamlarının aksine yeni nesil reklamcılık  kişilerin ilgi alanları üzerine temelleniyor.

“Çerez”ler sayesinde bir reklamın herkese gösterilmesinden ziyade,  ilgi alanına uygun kişilere iletildiği bir anlayışa geçildi. Bilgisayar, tablet  ve cep telefonunda kullanılan internet aracılığıyla kişilerin davranışlarını,  ilgi alanlarını takip eden “çerez”ler sayesinde birçok firma, online reklamını  kişiye özel gönderiyor.

Yemeğe ilgi duyanlara lokanta, yeni lezzetler, farklı kültürel  tatlarla ilgili reklamlar gönderilirken, internette çevre dostu ürünlere bakan  birine de her sayfa açışında o kategoriden ürünler gösteriliyor.

Yeni nesil reklamcılık hem reklam verenler hem de alanlar için çok  daha etkili görünse de bazı şikayetleri beraberinde getiriyor. Pek çok kullanıcı  kişisel verilerinin takip edilmesinden endişe ederken, kimileri ise ilgisini  kaybettiği ürünlerin ya da zaten satın aldığı ürünlerin reklamının önlerine  düşmesinden rahatsızlık duyabiliyor.

Bursa Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi  Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı Doç. Dr. Turgay Tugay Bilgin, AA muhabirine  yaptığı açıklamada, çerezlerin bir virüs ya da zararlı bir program değil metin  dosyaları olduğunu söyledi.

Bilgin, “Çerezler temel olarak kullanıcıların internette gezinme  etkinliklerini, yer imlerini, hangi siteyi ne sıklıkta gezdiklerini ve ne  aradıklarını takip eder. Tehlike, bu dosyalar casus yazılımlar tarafından ele  geçirildiğinde başlar.” dedi.

Çerezlerin birinci ve üçüncü parti çerezler olarak iki grup olduğunu  vurgulayan Bilgin, şöyle konuştu:

“Birinci parti çerezler ziyaret ettiğiniz web sitesinin kendisi  tarafından oluşturulur ve sadece onun tarafından kullanılır. Asıl bizim için  problemli olanlar üçüncü parti çerezlerdir, çünkü web sitesinin oluşturduğu bir  çerezi başka bir web sitesi de okuyabiliyor. Bu üçüncü parti çerezlerin de iki  türü var, ‘kalıcı çerezler’ ve ‘zombi çerezler’ şeklinde. Kalıcı çerezler  kullanıcının bilgisayarında saklanıyor ve o siteyi ziyaretinin ardından da  saklanmaya devam ediyor. Kişiler bu çerezleri isterlerse kendileri silebilir.  Bunların tehlikeli olanları ise ‘zombi’ adını verdiğimiz çerezler. Bunları siz  silmiş olsanız bile sonradan kendi kendine yeniden oluşuyor. Bunlar kullanıcı  gizliliği için bir tehdit. Bunlar internet tarayıcınızın depolama bölümünde değil  de ‘adobe flash player’ gibi bir eklentinin içinde tutunabildikleri için siz  internet tarayıcınızdan bu siteleri silseniz bile daha sonra ‘flash player’da  bulunan bir kopyası internet tarayıcınızda tekrar oluşturulabilir.’

Çerezlerden nasıl kurtulabiliriz?

İstenmeyen çerezlerden kurtulma yollarına da değinen Bilgin,  “Kullanıcılara çerezlerden kurtulmak için bazı programlar var. Bu programlar,  bilgisayarınızda kaç web tarayıcısı varsa hepsindeki çerezleri otomatik olarak  silmeye olanak sağlıyor. Özellikle zombi çerezleri silmek anlamında bazıları  büyük avantaj sağlıyor.” dedi.

“Sepet entegrasyonu yoksa…”

İnternet reklamcılığının önemli örgütlerinden olan The Interactive  Advertising Bureau’nun (IAB) Türkiye Genel Müdürü Aygen Tezcan ise Online  Davranışsal Reklamcılık (ODR) tekniğinin web sitelerinde gösterilen reklamların  kişilerin ilgi alanlarına uygun bir halde gösterilmesi anlamına geldiğini  söyledi.

ODR’nin kişisel verilere erişmediğinin altını çizen Tezcan,  “Kullanıcılar davranışlarına göre gruplandırılır ve söz konusu gruplara ilgi  alanlarına yönelik reklamlar gösterilir. Örneğin, tenisle ilgili siteleri takip  eden bir kullanıcı, benzer alışkanlıkları olanlarla aynı gruba dahil edilir ve  kendilerine tenis aksesuarlarıyla ilgili reklamlar gösterilir. Bu şekilde,  reklamlar mümkün olduğunca kişiye uygun ve faydalı hale getirilir.” diye konuştu.

Kullanıcı davranışının, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda  tanımlanan kişisel veri kapsamına girmediğini belirten Tezcan, şunları kaydetti:

“Çünkü bu reklamcılıkta bir kişinin davranışlarından yaş, cinsiyet,  ilgi alanını saptayabilir ancak kim olduğunu anlayamazsınız. Bu nedenle kanunda  davranışların takibi, izine tabi değil. Ancak IAB Türkiye’nin Online Davranışsal  Reklamcılık Öz Denetim Programı kişilerin bu konuda bilgilendirilmesini,  isteyenlerin ilgi alanına yönelik reklam görmeme hakkını kullanmasını sağlıyor…  Bir e-ticaret sitesinde kullanıcının belirli bir ürüne ilgi gösterdiği  saptandığında, o ürünle ilgili reklamlar başka sitelerde de gösteriliyor. Ancak  sepet entegrasyonu yoksa ürün satın alınmış dahi olsa reklamlar genellikle 2  hafta sürüyor. Ürüne yönelik ilgisini kaybetse de tüketici o alanda reklam  görmeye devam edebiliyor.”